«Όλα τα σώματα χορεύουν»: μια συζήτηση που μας άλλαξε το βλέμμα
Το Σάββατο 3 Οκτωβρίου, στο Cafe Κρίταμος στην Καρδαμύλης, το 3ο Kardamili Art Doc Festival φιλοξένησε μια ανοιχτή συζήτηση για τον χορό, τη συμπερίληψη, την προσβασιμότητα και την αναπηρία στον σύγχρονο χορό. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Θοδωρής Αντωνόπουλος. Από την αρχή έθεσε το πλαίσιο: τα άτομα με αναπηρία που βρίσκονται στη σκηνή είναι *«πρώτα απ' όλα καλλιτέχνες»* και έτσι πρέπει να τα βλέπουμε, όχι μέσα από τη συγκίνηση ή το αφήγημα του «ήρωα που ξεπέρασε τα όριά του».
Η Μαρία Καραπαναγιώτη, καλλιτεχνική διευθύντρια και πρόεδρος του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Αναπηρίας και Μη (IDFD), είπε: «Είμαστε όλοι διαφορετικοί, γιατί είμαστε μοναδικοί.» Θυμήθηκε ότι τον καλύτερο ρυθμό στη ζωή της ως χοροθεραπεύτρια τον είδε από ένα παιδί με παραπληγία, μέσα σε έναν ορθοστάτη. Τόνισε ότι η προσβασιμότητα αφορά και την εκπαίδευση, των παιδιών αλλά και των γονιών. Όπως και ο Γιώργος Χρηστάκης, θα ήθελε η λέξη «συμπερίληψη» να μην χρειάζεται: «Είμαστε όλοι μαζί.»
Η χορεύτρια και χορογράφος Κατερίνα Κασιούμη, πρώην καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, θύμισε ότι πρωτοπόροι όπως η Ισιδώρα Ντάνκαν άνοιξαν πρώτοι νέους δρόμους για το πώς βλέπουμε το σώμα. «Όπως ο μουσικός έχει το πιάνο του και ο φλαουτίστας το φλάουτο και την αναπνοή του, έτσι ο χορευτής έχει το σώμα του. Δεν έχει σημασία τι έχει, αλλά πώς το χρησιμοποιεί και τι μεταφέρει μέσα από αυτό.». Μίλησε και για την αξία των μικρών, καθημερινών αλλαγών στην προσβασιμότητα: «Το σώμα σου το έχεις πάντα μαζί σου, άρα μπορείς να χορέψεις παντού και πάντα.»
Ο Γιώργος Χρηστάκης, κοινωνικός ψυχολόγος, χορογράφος, χορευτής σε αναπηρικό αμαξίδιο και ιδρυτής της Dagipoli Dance Co, μίλησε για τα 30 χρόνια της δουλειάς του. «Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς»: αν οι άνθρωποι με αναπηρία συμμετείχαν από την αρχή στον σχεδιασμό, δεν θα υπήρχε το «ράβε-ξήλωνε» με τις ράμπες. Για τη συμπερίληψη είπε ότι δεν σημαίνει απλώς να μπει κάποιος σε έναν ήδη υπάρχοντα χώρο. Σημαίνει να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου όποιος μπαίνει μπορεί να μεγαλώσει τα όριά του και να φέρει αλλαγές. Στις παραστάσεις, πρόσθεσε, «τα αμαξίδια εξαφανίζονται μετά από ένα τέταρτο» και η προσοχή του κοινού πηγαίνει στον ίδιο τον χορό.
Ο Γιώργος Χρηστάκης στάθηκε και σε κάποια ζητήματα που μένουν ανοιχτά:
- ο όρος της «αρτιμέλειας», που ακόμη αποκλείει τους ανάπηρους υποψηφίους από τις επαγγελματικές σχολές χορού
- σκηνές και παρασκήνια που σπάνια είναι προσβάσιμα
- η ανάγκη για καθολική προσβασιμότητα, «μια αλυσίδα με πολλούς κρίκους» από την πόρτα του σπιτιού μέχρι την επιστροφή
- η ανάγκη να διδάσκονται η αναπηρία και η διαφορετικότητα σταθερά στο σχολείο, όχι μόνο στην Παγκόσμια Ημέρα Αναπηρίας.
Η Eva Lang από την πλευρά της μάς σύστησε τον «Κήπο της Λυσσούς» στην Καλαμάτα. Ξεκίνησε με 15 άτομα και δημιουργική κηπουρική, γιατί «μετά το σχολείο δεν υπάρχει τίποτα» για τους ανθρώπους με αναπηρία. Σε λίγες εβδομάδες ανοίγει ως Κέντρο Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας (ΚΔΗΦ), με εργαστήρια μουσικής και video art. Το όνομα το πήρε από τη Λυσσώ, γυναίκα πολεμίστρια της αρχαίας Μεσσήνης και σύμβολο αγώνα.
Ο φωτογράφος Αλέξανδρος Φιλιππίδης μίλησε για το βλέμμα του φακού: «Δεν πας να αποτυπώσεις την αναπηρία· πας να αποτυπώσεις την τέχνη, τον χορό, την κίνηση, το συναίσθημα».
Photo Gallery
